HASANOĞLAN ÇALIŞMASI DEĞERLENDİRMESİ 09 Temmuz 2009 Perşembe günü saat 18.30’da Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği Ankara Şubesi’nde bir araya gelen katılımcı örgüt temsilcileri aşağıdaki eğilimler doğrultusunda bir rapor hazırlayarak etkinliğe baştan itibaren katılan ya da ilgi duyan tüm kuruluşlara gönderme ve sonraki çalışmalarda bu değerlendirme ilkeleri doğrultusunda davranma konusunda görüş birliğine varmışlardır. 1. Hasanoğlan çalışması Türkiye’de toplumsal ve kültürel ortama egemen olmaya başlamış kimi bezginlik, yılgınlık saplanmalarına son verecek, tüm demokratik kitle örgütleri ve meslek odaları için yeni bir çalışma döneminin kapısını açabilecek ölçüde coşku içinde, genç kuşak katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Genç kuşakların hem bedensel işlere, hem kültürel etkinliklere büyük bir heyecan ve içtenlikle katılmış olması, ülkemiz geleceği için umut verici bir işaret fişeği, bir dönemeç noktası oluşturmuş gibidir. Yetişkinlerimizin sıkça kullandıkları “gençler toplumsal konulara duyarsız”, “gençler ilgisiz”, “gençler okumuyor” gibi kanı bildirimlerinin kolaycı ve moral bozucu bir değerlendirme olduğu, 12 Eylül karanlığının toplumumuz üzerine attığı külün el birliği ile kaldırılıp atılabileceği bu çalışma ile birlikte anlaşılmış oldu. Bu deneyimden sonra, yetişkin kuşakla genç kuşak arasındaki kopukluğun kaynağında, yetişkinlerin gençlere kendi bildiklerini yineletme, kendilerinin kopyası olacak yeni insanlar oluşturma şeklindeki yanlış yöntemler kullanılmasının bulunuyor olduğu da düşünülebilir. Hasanoğlan çalışması Brecht’in tiyatro ile ilgili bir söylemini anımsattı bize: “İnsanlar tiyatrodan çıktıklarında sarsılmakla kalmamalı, değişmeli ve dönüşmelidir.” Önümüzdeki dönemde, Hasanoğlan’ın sarstığı zihinleri düşünce ve davranış değişimine götürecek kalıcı bir imecenin temelleri de atılmalıdır.   Hasanoğlan çalışmasında, toplumsal eylemin soyut söylemler, konferans türü bildirimler yerine işin önde tutulmasının daha anlamlı sonuçlar doğurabildiğini gördük. Gençlerimiz, kendi yaşamlarına da toplumsal alanlara da kolektif bir düşünce ve davranış bütünlüğü içinde yaklaşabilmeyi başararak geleceğe ilişkin umutlarımızı çoğalttılar. Bu çalışma, toplumsal muhalefet ve seçenek politikalar üretilebilmesi bakımından çok önemli ve örnek bir atılım olmuştur.   2. Çalışmalar, çoğunlukla Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği, YAPIDER, AFSAD, ODTÜ Eğitim Topluluğu gibi büyük ölçüde gönüllülük ilkeleri ile bir araya gelmiş, olanakları sınırlı derneklerin omzuna yüklenmiş, bu nedenle de uzman kadro ve olanaklar bakımından birçok güçlükle karşılaşılmıştır. Hasanoğlan çalışması katılımcısı olan TMMOB’ye bağlı meslek odalarımızın etkinlik sırasında yönlendirici, düzenleyici olamayışları etkinliğin en önemli eksikliği olarak gözlenmiştir. Durum değerlendirmesi yapılırken, söz konusu odalarımızın bir yandan ağır iş yükü altında bulunuyor olmaları, bir yandan yaz mevsimi nedeniyle etkin üyelerinin Ankara dışına çıkmış bulunmaları da Hasanoğlan çalışmasına katılımdaki aksamanın nedeni olarak görülmüştür.   Çalışmaların baştan sona amaçlanan doğrultuda yürüyebilmesi için her adımda etkin katılımın sağlanması gerekmektedir. Meslek odalarımızın uzman görüşlerini, örgütsel deneyimlerini daha etkin bir şekilde katmaları durumunda, bundan sonraki çalışmaların çok daha verimli olacağı açıktır.   3. Hasanoğlan çalışması, yıkıma ve çürümeye bırakılmış Köy Enstitüsü ve Yüksek Köy Enstitüsü yapılarına, kurucu düşüncesinin özgün gerçekliğine dikkat çekme, genç kuşaklara imececi, paylaşımcı bir yaşamı deneyimleme, üretimle eğitimi ayrı tutmayan devrimci bir kültürel bakış açısı kazandırma açısından kendisinden umulanı karşılamış olmakla birlikte, uzmanlık raporları bakımından yeterli bir olgunluk sağlayamamış, bu açıdan bakıldığında, geleceğe yönelik tasarı ve izlekler oluşturulamamıştır. Hasanoğlan yapılarının korunması ve bu yapılara işlevsellik kazandırılabilmesi için özellikle Mimarlar Odası ve İnşaat Mühendisleri Odası’na ivedi görevler düşmektedir. Söz konusu odalarımız en kısa zamanda uzman ekipler oluşturarak geleceğe yönelik bilimsel tasarılar geliştirmelidir. Ayrıca 70 yıl öncesinde Türkiye’nin çeşitli yörelerinden getirilerek yerleşkede tutunmaları, yaşamaları sağlanmış değişik bitki ve ağaç türleriyle ilgili bir sayım-döküm-saptama çalışmasının yapılması ve bitki örtüsünün durumu ve geleceğiyle ilgili bir rapor düzenlenmesi sağlanmalıdır. Bu konuda Ziraat Mühendisleri ve Orman Mühendisleri Odası’na ya da bu meslek gruplarından duyarlı arkadaşlarımıza önemli görevler düşmektedir.   4. Hasanoğlan Anadolu Öğretmen Lisesi yönetiminin de talepleri göz önünde bulundurularak, 2009 sonbaharında, okulların açılmasından hemen sonra yeni bir etkinlik izleği oluşturulmalı, söz konusu lise öğrencilerinin de bu yeni çalışma içinde yer almalarının sağlanması gerekmektedir.   5. Hasanoğlan’ın hiç zamanı kalmamıştır… Hasanoğlan’da bulunan Köy Enstitüsü ve Yüksek Köy Ensitütüsü’ne ait yapıların korunması, geleceğe yönelik bir işlevsellik kazandırılabilmesi için yüksek öğrenim kurumlarımızın zaman geçirmeksizin davranışa geçmeleri gerekmektedir. Söz konusu yapıların yasal durumu açıkça ortaya çıkarılmalı, Kültür Bakanlığı korumasının sürdürülmesi sağlanmalı, bir oldubittiyle zarara uğratılmasının önüne geçilmelidir. Değişik üniversitelerden konuyla ilgili temsilcilerin bir araya gelerek bilimsel bir izlek hazırlanması, bu konuda bir kamuoyu oluşturulması öncelikler arasındadır.   6. Tüm bu çalışmaların çeşitli meslek odaları, demokratik kitle örgütleri, dernekler, öğrenci kulüpleri tarafından işbirliği, dayanışma içinde sürdürülebilmesi için ivedilikle bir “Hasanoğlan Komitesi” oluşturulmalı ve katılımcı örgütlerden temsilciler Ankara’nın hemen burnunun dibindeki bu önemli ve somut davranış için güç birliği yapmalıdırlar.   7. Tüm katılımcı ve çalışmaya sonradan katılmak isteyen örgütlerin en geç on beş gün içinde konuyu ilgili organlarında görüşerek başvurumuzu yanıtlamaları, çalışmalara katılmak üzere en az bir temsilci görevlendirmeleri önemle duyurulur. Saygı ve selamlarımızla…   10 Temmuz 2009 Değerlendirme Toplantısı Katılımcıları Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği Ankara Şubesi, ODTÜ Eğitim Topluluğu YAPIDER AFSAD Ankara Tabip Odası temsilcisi Etkinlik gönüllüsü katılımcılar